Hans van der Laan (architect)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Hans van der Laan
Plaats uw zelfgemaakte foto hier
Persoonsinformatie
Geboortedatum 29 december 1904
Geboorteplaats Leiden
Overlijdensdatum 19 augustus 1991
Overlijdensplaats Mamelis
Werken
Belangrijke gebouwen Abdijkerk, Mamelis
RKD-profiel
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde

Dom Hans van der Laan (Leiden, 29 december 1904 - Mamelis, 19 augustus 1991) was een Nederlandse benedictijner monnik en architect. Hij was een van de leidende figuren van de Bossche School. Zijn ideeën over besloten ruimte en maatverhoudingen, met name zijn vondst van het plastische getal en het matenstelsel dat hij daaruit ontwikkelde, hadden grote invloed.

Achtergrond[bewerken]

Van der Laan was een zoon van de Leidse architect Leo van der Laan. Ook zijn broers Jan van der Laan en Nico van der Laan werden architect. Hans studeerde van 1923 tot 1926 architectuur aan de Technische Hogeschool te Delft, waar M.J. Granpré Molière toen de scepter zwaaide. Hij voltooide zijn opleiding niet en verliet Delft in 1927 om monnik te worden van de Sint-Paulusabdij te Oosterhout. Later woonde hij in de Sint-Benedictusabdij te Mamelis bij Vaals. Als koster raakte hij geïnteresseerd in de vormgeving van liturgische voorwerpen en kerkelijk meubilair. Ook zijn belangstelling voor bouwkunst werd opnieuw gewekt. Hij probeerde een antwoord te vinden op de vraag aan welke maatstaven de esthetiek van een gebouw moest voldoen en ontwikkelde een theorie over maatverhoudingen, waarin het plastische getal, een driedimensionale uitwerking van de gulden snede, een centrale rol speelde.

Na de Tweede Wereldoorlog verzorgde Van der Laan, samen met zijn broer Nico, de lessen Kerkelijke Architectuur in het Kruithuis in 's-Hertogenbosch. Uit deze cursus kwam de architectuurstroming de Bossche School voort. Om zijn ideeën over verhoudingen inzichtelijk te maken ontwikkelde Van der Laan verschillende hulpmiddelen, waaronder de abacus en de morfotheek, respectievelijk voor tweedimensionale en driedimensionale vormen.

Uitgevoerde werken[bewerken]

Van der Laan ontwierp een klein aantal gebouwen, die niet allemaal werden uitgevoerd. In Helmond bouwde hij samen met zijn broer de achthoekige St.-Josephkapel (1948). De kerk van de Abdij St. Benedictusberg (1960-1967) te Mamelis (bij Vaals) is zijn bekendste gerealiseerde werk. Zijn ontwerp voor de bibliotheek van dit klooster (1985-1987) werd in 1989 bekroond met de Architectuurprijs Limburg. Ook de crypte, de sacristie en een kloosterhof van de abdij St.-Benedictusberg zijn door Van der Laan ontworpen. In België bouwde de monnik onder meer de Abdij van Roosenberg te Waasmunster (Zusters van Maria, 1975), evenals het moederhuis ter plaatse (na 1978). In Best (bij Eindhoven) liet Jos Naalden een patiowoonhuis naar ontwerp van Van der Laan bouwen (Huis Naalden, 1981). Het laatste werk dat naar zijn ontwerp gerealiseerd werd is het klooster voor de zusters Benedictinessen bij Tomelilla in Zuid-Zweden (grotendeels gereedgekomen in 1995).

De bekendste publicaties van Van der Laan zijn Het plastische getal, Leiden (Brill) 1967, De architectonische ruimte, Leiden (Brill) 1977 en Het vormenspel der liturgie, Leiden (Brill) 1985.

Zie ook[bewerken]

Publicaties over Van der Laan[bewerken]

  • Dawson, Jaap, ‘t Moest vanzelfsprekend en betaalbaar zijn, gesprek met Hans van der Laan, uitvoerend architect’, in: Thematismos 6-7, 2007, p. 14-19.
  • Ferlenga, Alberto en Paola Verde, Dom Hans van der Laan. Works and Words, Amsterdam (Architectura & Natura) 2001 [+ Italiaanse uitgave: Milaan (Electa) 2000].
  • Haan, Hilde de, en Ids Haagsma, 'Dom Hans van der Laan. Zoeken naar het ware menselijk verblijf', in: Wie is er bang voor nieuwbouw… , confrontatie met Nederlandse architecten, Amsterdam (Intermediair Bibliotheek) 1981, p. 171-182.
  • Oldenburger, Juliet, 'Huis Naalden. De architectuurtheorie van Dom Van der Laan in een notendop' in: Jaarverslag 2012, Amsterdam (Ver. Hendrick de Keyser) 2013, p. 48-67.
  • Padovan, Richard, Dom Hans van der Laan, Modern Primitive, Amsterdam (Architectura & Natura) 1994.
  • Padovan, Richard, 'After Van der Laan', pp. 43-76 in: Bradley, Paul (red.), The line under the spell of its measure, Leeds (The Henry Moore Foundation) / Vaals (Abdij Sint-Benedictusberg) / Edinburgh (Inverleith House), 2002.
  • Remery, Michel, Mystery and Matter. On the relationship between liturgy and architecture in the thought of Dom Hans van der Laan OSB (1904-1991), Leiden/Boston (Brill) 2011.
  • Tummers, L.J.M. en J.M. Tummers-Zuurmond, Abdijkerk te Vaals, Studiecahier ter herdenking van de 100ste geboortedag Dom Hans van der Laan, Leuth (Van der Laan Stichting) 2005.
  • Voet, Caroline, Between the Lines and its Margins. Spatial Systematics in the work of Dom Hans van der Laan (1904-1991), (Dissertation) KU Leuven/Arenberg doctoral school of science, engineering & technology, 2013. ISBN 978-94-6018-706-3 Abstract online Inhoudsopgave
  • Voet, Caroline, Dom Hans van der Laan. Tomelilla, Amsterdam (Architectura & Natura) 2016. [Nederlandstalige en Engelstalige uitgave]

Externe link[bewerken]